"Αγαπώ και Προβάλλω τον τόπο μου" - Γυμνάσιο Γερακίου

Το παρακάτω βιντεο δημιουργηθηκε από μαθητες και καθηγητες του Γυμνασίου Γερακιου για το Πανελλήνιο Σχολικό Δικτυο, όπου και αναρτήθηκε, στα πλαίσια της καμπάνιας "Αγαπω και προβάλλω τον τοπο μου". Μεσα σε πεντεμισι λεπτά επιχειρειται να αναδειχθούν ποικίλα στοχεια του χωριού μας, όπως η ιστορία του, η αρχιτεκτονική του, και όλα αυτά που το κάνουν ιδιαίτερο.


Θα το δείτε στην ιστοσελιδα:  http://vod.sch.gr/video/view/1645

   

Οι μαθητες της Γ΄ τάξης του Γυμνασίου και η υπεύθυνη καθηγήτρια  Ανθη Σαράντη ΠΕ 04 (Φυσικός)

Το Γερακι κατα την Τουρκοκρατια και την Επανασταση

 Τουρκοκρατία και Απελευθέρωση.  Οι Βυζαντινοί κράτησαν το Γεράκι 200 χρόνια από το έτος 1259 που το ανακατέλαβαν από τους Φράγκους. Το 1460 όμως ο Μυστράς , η υπόλοιπη Λακεδαίμων μαζί με το Γεράκι, εκτός από τη Μονεμβασία, περιήλθαν στα χέρια των Τούρκων των οποίων ηγήθηκε ο ίδιος ο Μωάμεθ ο Κατακτητής, ο οποίος έφθασε μέχρι τον Μυστρά. Τρία χρόνια αργότερα, ήτοι το 1463, το Κάστρο του Γερακίου κατελήφθη από τους Βενετούς, αλλά δεν έμεινε υπό την κυριαρχία των παρά μόνον πέντε χρόνια και το 1468 περιήλθε πάλι στα χέρια των Τούρκων. Κατά την περίοδο της Τουρκοκρατίας, συνεχίσθηκε η ευσεβής παράδοση των Γερακιτών, όπως και κατά τους προηγούμενους αιώνες. Στα χρόνια που ακολούθησαν, χτίστηκαν και άλλοι ναοί εντός του οικισμού και στη γύρω περιοχή, όπως οι μικροί μονοκάμαροι ναοί του Αγίου Νικολάου, της Αγίας Κυριακής, της Αγίας Σοφίας, του Αγίου Δημητρίου κ.α. Το 1702 κτίσθηκε και ο καθεδρικός ναός του χωριού, της  Κοιμήσεως της Θεοτόκου κατόπιν προτροπής και εν μέρει καλύψεως της δαπάνης του μονάζοντος στο Άγιον Όρος Γερακίτη, Κωνσταντίνου Μπράτη. Κατά την περίοδο αυτή, ιδρύθηκε και η ιερά Μονή του Τιμίου Προδρόμου νοτιοανατολικά του χωριού προς το Αλεποχώρι. Στη Μονή αυτή καθώς και στην προαναφερθείσα  Μονή του Προφήτη Ηλία στη θέση ΄΄Δάφνη΄΄ εμόνασαν πολλοί Γερακίτες. Και στις δύο αυτές Μονές υπήρχαν  μοναχοί μέχρι το 1833, οπότε έπαυσαν να λειτουργούν, όπως και άλλες Μονές. Αλλά ο θρησκευτικός ζήλος των Γερακιτών συνέχισε να είναι ζωηρός και έτσι όσοι επιθυμούσαν να μονάσουν μετέβαιναν στη Μονή Ελώνης ή στο Άγιον Όρος, όπως ο Ακάκιος Μάδης  και ο Σωφρόνιος Σταμάτος, οι οποίοι ξεχώρισαν για την υποδειγματική μοναχική ζωή και την αρετή τους. Από το Γεράκι κατήγετο και ο νεομάρτυρας της εκκλησίας μας  Ιωάννης, ο οποίος μαρτύρησε στη Λάρισα το 1773 και του οποίου η μνήμη εορτάζεται στις 21 Οκτωβρίου.

   Προ και κατά το διάστημα της εξεγέρσεως των Ελλήνων κατά  του Τουρκικού Ζυγού υπήρχε στο Γεράκι η έδρα της Επισκοπής του Έλους, η οποία και διετηρήθη μέχρι το 1833, οπότε  καταργήθηκε και συγχωνεύθηκε  με την Επισκοπή της Σπάρτης. Της Επισκοπής αυτής διετέλεσε προτελευταίος Επίσκοπος ο Γερακίτης Ιωάσαφ Γερακός (+1810), τον οποίον διαδέχθηκε ο ενθουσιώδης και πατριωτικότατος  Άνθιμος  που εκτός των άλλων αρετών του έμεινε γνωστός για τη δράση του πριν και κατά την επανάσταση του 1821.

   Κατά τη διάρκεια της επαναστάσεως ενάντια στον Τουρκικό Ζυγό, ο Θεόδωρος Κολοκοτρώνης απηύθυνε από το Γεράκι στις 2 Σεπτεμβρίου 1825 εγκύκλιο  προς τους ΄΄γενναίους Σπαρτιάτες, μικρούς και μεγάλους, καπεταναίους και στρατιώτες΄΄ με παραινέσεις και προτροπές για ενεργό συμμετοχή στον αγώνα κατά των Τούρκων του Ιμπραήμ, οι οποίοι είχαν εισβάλει στην Πελοπόννησο και κατέστρεφαν και έκαιγαν τα πάντα στο πέρασμά τους. Με διάφορες δε αψιμαχίες γύρω από το Γεράκι, ο Κολοκοτρώνης καθυστέρησε την επέλαση των Τούρκων και έδωσε καιρό στα γυναικόπαιδα να διασχίσουν την οροσειρά του Πάρνωνος και να διαφύγουν  στο Λεωνίδιο και από εκεί με βάρκες στις Σπέτσες και στην Ύδρα.
πηγή:  http://geraki.site40.net/history.htm

Επίσης, όπως γραφει ο Κολοκοτρώνης στα απομνημονευματά του, την 12η Σεπτεμβρίου 1825, ο Ιμπραήμ εκαψε ολοσχερως το Γερακι (αφου προηγουμενως οι κάτοικοι το ειχαν εγκαταλειψει)!

Α.Σ.

"ΠΑΙΔΙΑ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ, ΠΑΙΔΙΑ"

Απόσπασμα από το εξαιρετικό ντοκυμαντέρ του ΣΚΑΪ "Εμείς οι Έλληνες", που προβλήθηκε μονταρισμένο σήμερα στη γιορτή του Γυμνασίου και Λυκείου Γερακίου για την επέτειο της 28ης Οκτωβρίου 1940 (Γιορτή της Σημαίας).
Την εκδήλωση επιμελήθηκε ο καθηγητής του Γυμνασίου, φιλόλογος κος Ιωάννης Χρηστάκης, και ήταν όπως πάντα άρτια από όλες τις απόψεις. Οι μαθητές μαζί με τους καθηγητές τους και τους παρευρισκόμενους γονείς, παρακολουθούσαν με αμείωτο ενδιαφέρον, το βίντεο, τις απαγγελίες ποημάτων , αλλά και τα μουσικά κομμάτια που παίχτηκαν από την μουσική ομάδα μαθητών με τη συνοδεία της χορωδίας!
Αύριο ο εορτασμός θα κορυφωθεί με τη δοξολογία, τις παρελάσεις των μαθητών όλων των σχολείων του Γερακίου, συνοδεία της Φιλαρμονικής Ορχήστρας, καταθέσεις στεφάνων και απαγγελίες ποιημάτων στο Ηρώο.

"Οι Έλληνες προτίμησαν τη θυσία από την ατίμωση" αναφέρει σε κάποιο σημείο ο Μανώλης Γλέζος, ο οποίος επισημαίνει την ομοψυχία που είχε τότε ο λαός..

Οι νεότερες γενιές, ευτυχώς δεν έζησαν τον πόλεμο!

Όμως, σήμερα, που το Ελληνικό κράτος είναι καταχρεωμένο, δυστυχώς οι Έλληνες θυσιάζονται, ατιμασμένοι και δεν τους διακατέχει καμία ομοψυχία!

Α.Σ.

Εκδρομή του Συλλόγου Γερακιτών Αττικής

Ο Σύλλογος Γερακιτών Αττικής διοργανώνει , την Κυριακή 23 Οκτωβρίου, εκδρομή στο νομό Φωκίδας και συγκεκριμένα σε: Αράχωβα, Δελφούς, Γαλαξίδι και Ιτέα.

Πληροφορίες, κος Στέλιος Γκίνης

Αναγκαιότητα διάσωσης των υπεραιωνόβιων ελαιοδένδρων

Το Κέντρο Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης Μολάων, δείχνει ευαισθησία και παίρνει πρωτοβουλία για ένα θέμα, που μας ενδιαφέρει άμεσα και αρχίζει να μας ανησυχεί και στο Γεράκι, όπου έχουμε έναν τεράστιο ελαιώνα...
Είναι η αναγκαιότητα διάσωσης των υπεραιωνόβιων ελαιοδέντρων...
Ακολουθεί η ανακοίνωση του ΚΠΕ Μολάων στο δίκτυο notospress.gr

“ Δεν θέλουμε η δική μας γενιά να είναι η υπεύθυνη για την απώλεια των ιστορικών δέντρων που διαφύλαξαν οι πρόγονοί μας. Ξέρουμε όλοι πολύ καλά ότι τα υπεραιωνόβια δέντρα της περιοχής μας χρόνο με τον χρόνο όλο και μειώνονται. ”

Από το 2009, η τοπική αυτοδιοίκηση, φορείς και πολιτιστικοί σύλλογοι της Κρήτης, άρχισαν να αναπτύσσουν πρωτοβουλίες για τη σωτηρία και την ανάδειξη των αρχαίων και των ιστορικών ελαιόδεντρων του νησιού, τα οποία πολλές φορές γίνονταν ‘θύματα’ ανθρώπινων δραστηριοτήτων όπως από τα δημόσια και τα ιδιωτικά έργα. Πράγματι με επιστημονική υποστήριξη

από πανεπιστήμια και ΤΕΙ, την ευαισθητοποίηση μικρών και μεγάλων, την διοργάνωση εκδηλώσεων, εκθέσεων, ημερίδων κλπ, οι Κρητικοί κατάφεραν για άλλη μια φορά να πρωτοπορήσουν  και να πετύχουν να αναχαιτίσουν τη λαίλαπα της καταστροφής των ιστορικών δέντρων που έζησαν μέχρι τις μέρες μας. - Στον τόπο μας αξίζει τον κόπο να κάνουμε κάτι ανάλογο; - Υπάρχουν ελαιόδεντρα που επέζησαν μετά από αιώνες και τα συντήρησαν έως τις μέρες μας οι πρόγονοί μας; Αδιαμφισβήτητα ναι. To Κέντρο Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης Μολάων, όπως και άλλοι ειδικοί πιστεύουν πως στην περιοχή μας υπάρχουν ελαιόδεντρα πιο αρχαία ακόμη και από αυτά που έχουν τόσο πολύ διαφημιστεί από τα Μ.Μ.Ε, ως τα αρχαιότερα του κόσμου.   Πρόκειται για ελαιόδεντρα ηλικίας εκατοντάδων, ακόμα και χιλιάδων ετών, τα οποία δυστυχώς πολλές φορές καταστρέφονται.
Το ΚΠΕ Μολάων και ο υπεύθυνος Νίκος Παπαδάκης αναφέρουν σε σχετική ανακοίνωσή : « Για την προστασία των υπεραιωνόβιων ελαιόδεντρων, τα οποία αποτελούν μνημεία της φύσης αλλά και δείκτες μιας μακραίωνης πολιτισμικής διαδρομής που ενεργοποιεί τη συλλογική μνήμη και την αγάπη για το περιβάλλον, πρέπει να ξεκινήσουν πρωτοβουλίες από όλους: τοπική αυτοδιοίκηση, φορείς, συλλόγους αλλά και από τον καθένα μας ξεχωριστά.
Στα πλαίσια αυτά, το Κ.Π.Ε. Μολάων, παίρνει την πρωτοβουλία να δημοσιοποιήσει το θέμα, με σκοπό να ευαισθητοποιήσει κοινό και αρμοδίους, ώστε συστηματικά να ξεκινήσει η διαδικασία για τη διάσωση και την ανάδειξη του αρχαίου ελαιώνα που είναι τόσο στενά συνδεδεμένος με την ιστορία και την φυσιογνωμία του τόπου μας.    Επίσης σκοπεύουμε να εντάξουμε στις δράσεις του Κέντρου μας και δραστηριότητες σχετικά με την ιστορία του λαδιού και της ελιάς, αλλά και την καλιέργειά της ως τις μέρες μας, με ιδιαίτερη αναφορά στην εξαιρετική ποιότητα του λαδιού που παράγεται σήμερα στην περιοχή μας.
Πρέπει να στοχεύσουμε στην ανάδειξη των υπερ-αιωνόβιων ελαιόδεντρων και στην  σωτηρία τους
 Όπως εκτιμούμε, υπάρχουν εκατοντάδες ελαιόδεντρα ηλικίας εκατοντάδων και σε ορισμένες περιπτώσεις χιλιάδων χρόνων, τα οποία δεν έχουν καταγραφεί και γίνονται θύματα ανθρωπίνων παρεμβάσεων. Η τοπική αυτοδιοίκηση, οι πολιτιστικοί,  οι περιβαλλοντικοί αλλά και όλοι οι σύλλογοι και φορείς ακόμη και η τοπική εκκλησία που θα πρέπει να συμμετέχουν στην προσπάθεια σωτηρίας, θα ξεκινήσουν να  καταγράψουν τα ελαιόδεντρα με σκοπό να τα προστατεύσουν. Στη συνέχεια, σε συνεργασία με επιστήμονες, θα πρέπει να προσδιοριστεί η ηλικία των καταγεγραμμένων ελαιόδεντρων.
Στόχος θα είναι να  διαμορφωθεί «χάρτης» της περιοχής, που θα παρουσιάζει τα σημεία στα οποία βρίσκονται τα εκατοντάδες ιστορικά και αρχαία δέντρα. Επίσης  θα πρέπει να δημιουργηθούν συνθήκες ώστε σε όποιες περιπτώσεις αυτό είναι εφικτό, να γίνουν επισκέψιμα.    Είναι πάντως  δύσκολο να μετρήσουμε ακριβώς την ηλικία ενός ελαιόδεντρου, καθώς με τον καιρό το αρχαιότερο σημείο τους καταστρέφεται, γίνονται αυτό που λέμε «κουφάλες»     Και πόσο μπορεί να ζήσει ένα ελαιόδεντρο; Θεωρητικά αν δεν συμβεί κάτι βίαιο, για... πάντα. «Οι ελιές έχουν τη δυνατότητα να αναγεννώνται συνέχεια
Θα πρέπει να  ενημερωθούν οι ιδιοκτήτες τους για τη σπουδαιότητα αυτών των μνημείων της φύσης και να τους ζητήσουμε να τα προστατεύουν.
Ευρύκορμες, πανύψηλες, φουντωμένες, οι υπεραιωνόβιες ελιές  θα μπορούσαν να κατοπτεύουν τα όρη και τα πελάγη για πάντα, αν δεν τις εξολόθρευε λίγο λίγο η «ανάπτυξη».    Σύνδεσμοι ελαιοπαραγωγών, πολιτιστικοί σύλλογοι, κάτοικοι, μικρά παιδιά πρέπει να ενώσουν τις δυνάμεις τους για να σώσουν τις μοναδικές αρχαιότητες της Φύσης.
   Στην περιοχή μας, αυτές οι ελιές γλύτωσαν από την λαίλαπα των Τουρκαλβανών κατά τα Ορλωφικά και στην συνέχεια από τον Ιμπραήμ πασά, που με ορμητήριο τους Μολάους, λεηλάτησε και κατάκαψε όλη την περιοχή.
Είναι δυνατόν εμείς,  να  αφήσουμε να καταστραφούν τώρα, όσες έμειναν ως τις μέρες μας;
Ας γίνουμε: ανθρώπινη αλυσίδα, φύλακες στις αρχαίες ελιές του τόπου μας, ασπίδα των υπεραιωνόβιων δέντρων»

"Κυνηγοί στο Γεράκι" - έτος 1938

Αναμνήσεις Δ. Μανώκα: Κυνήγι και κυνηγοί στο Γεράκι/ Περιοδικό Λακωνικά Χρονικά/ Βιβλιοθήκη Πολιτιστικού Συλλόγου Γερονθρών/ Ενότητα Τοπική Ιστορία

Μιχάλης Σόβολος

Υπατία η Αλεξανδρινή, η πρώτη γυναίκα Μαθηματικός στην Ιστορία.

Η Υπατία ήταν η πρώτη γυναίκα μαθηματικός στην ιστορία. Ήταν επίσης νεοπλατωνική φιλόσοφος και αστρονόμος. Γεννήθηκε στην Αλεξάνδρεια το 370 μ.Χ.

Ήταν κόρη του φιλόσοφου Θέωνα, διευθυντή του Πανεπιστημίου της Αλεξάνδρειας. Για το λόγο αυτό είχε την τύχη να αποκτήσει σπάνια μόρφωση, σε μια εποχή που η θέση της γυναίκας στην κοινωνία ήταν πολύ διαφορετική από ό, τι σήμερα. Συνέχισε τις σπουδές της στην Αθήνα και στη Ρώμη εντυπωσιάζοντας όλους όσους την συναναστρέφονταν με το πνεύμα, τη σεμνότητα, την ομορφιά και την ευγλωττία της. Επιστρέφοντας στην Αλεξάνδρεια πολύ σύντομα αναδείχθηκε σε μεγάλη δασκάλα της φιλοσοφίας και των μαθηματικών.
Δολοφονήθηκε το 415 μ.Χ. από φανατικούς χριστιανούς  (περισσότερα στη Βικιπαίδεια)

• Ο αστεροειδής 238 Υπατία, που ανακαλύφθηκε το 1884, πήρε το όνομά του από την ιστορική αυτή μορφή.

Η Υπατία γιορτάζει στις 3 Ιουνίου.

Α.Σ.


(Το παραπάνω, σύντομο βιογραφικό της Υπατίας βρίσκεται στην εισαγωγή του βιβλίου των Μαθηματικών της Α΄δημοτικού).

Κοσμάς Κυνουρίας: Σαν σήμερα...

Σήμερα είναι μια θλιβερή επέτειος για τον Κοσμά Κυνουρίας, το πανέμορφο ορεινό χωριό του Πάρνωνα, (υψόμετρο 1150μ), μόλις 18 χλμ από το Γεράκι. Πριν από 67 ακριβώς χρόνια, τη νύχτα της 29ης προς 30ή Ιανουαρίου 1944, οι Γερμανοί κατακτητές, σε συνεργασία με τα ελληνικά τάγματα ασφαλείας, έκαψαν ολοσχερώς το χωριό , καταστρέφοντας τα 498 (από τα 505) σπίτια του χωριού.

Στην περίοδο της γερμανοϊταλικής κατοχής (1941-1944) το χωριό έπαιξε ενεργό ρόλο στην Εθνική Αντίσταση, στη οποία έλαβαν μέρος 58 Κοσμίτες ως τακτικοί και 21 ως εφεδρικοί αντάρτες του "ΕΛΑΣ". Στις 27/7/1943, Κοσμίτες μαζί με άλλους αντάρτες του ΕΛΑΣ της περιοχής έξω από το χωριό στη θέση "Σταυρός" δώσανε μια από τις πρώτες μάχες στο Μοριά κατά των Ιταλών κατακτητών, όπου σκοτώθηκε ο Ιταλός διοικητής της Τρίπολης, Φεστούτσιο. Στη μάχη αυτή έλαβαν μέρος 44 Κοσμίτες και 12 από άλλα χωριά της περιοχής, και ήτανε νικηφόρα. Στον Κοσμά έγινε στις 17/5/1943 η πρώτη ευρεία σύσκεψη Στελεχών του Ε.Α.Μ. στο Μοριά, καθώς και το Σεπτέμβρη του ίδιου χρόνου.
Σήμερα, χάρη στην αγάπη και το μεράκι των κατοίκων του, ο Κοσμάς έχει ανοικοδομηθεί πλήρως, εξ΄ολοκλήρου από πέτρα, αποτελώντας ένα σύγχρονο, αλλά ταυτόχρονα παραδοσιακό τουριστικό θέρετρο, με πολλούς ωραίους ξενώνες και παραδοσιακές ταβέρνες...
Περισσότερα...
και άλλα...

Ο Ναός του Αγίου Ιωάννου του Χρυσοστόμου

Ο Ναός του Αγίου Ιωάννου του Χρυσοστόμου είναι ένα από τα πολλά αξιόλογα μνημεία του Γερακίου। Είναι τύπος μονόκλιτης βασιλικής, η μεγαλύτερη μονόκλιτη βασιλική του Γερακίου (εξωτερικές διαστάσεις 4,70 x 10 μ). Βρίσκεται στη θέση "Κάτω Βρύση", ακριβώς δίπλα στο υδραγωγείο και την πισίνα। Στοιχεία που κάνουν ξεχωριστό το ναό αυτό και προκαλούν το ενδιαφέρον τουριστών και περιηγητών είναι οι τρεις μαρμάρινες πλάκες που είναι εντοιχισμένες γύρω από την είσοδο। Οι πλάκες περιέχουν αποσπάσματα από του αγορανομικού διατάγματος Edictum de pretiis rerum venalium του αυτοκράτορα Διοκλητιανού। Το διάταγμα αυτό έπρεπε να είναι σε μέρος επιφανές και πολυσύχναστο και σε εμπορικό τόπο, όπως περιγράφεται στο "ψήφισμα του Ξενοκλέους" που βρέθηκε στη θέση "Μητρόπολη": "... εγδότωσαν δέ οι έφοροι στάλαν λιθίναν καί αναγραψάντω τό ψάφισμα καί θέντω εις τάν Αγοράν εις τον επιφανέστατον τόπον।" Καθώς ο ναός βρισκόταν λοιπόν σε επιφανές και πολυσύχναστο σημείο, αφού " τα πάντα διεξήγοντο εκεί μέχρι και του περιπάτου εις σύσκιον μέρος, όπου τα πόσιμα ύδατα αφθονούσαν", και ήταν η θέση της Αγοράς, κρίθηκε σκόπιμο να διακοσμηθεί με πρωτότυπο τρόπο ο ναός, με τις πλάκες αυτές।
Μία ακόμη μαρμάρινη στήλη που είναι εντοιχισμένη στο Ναό δίνει πολύτιμες πληροφορίες για την αρχαϊκή περίοδο των Γερονθρών, καθώς υπολογίζεται ότι ανήκει στον 6ο έως 7ο αιώνα π।Χ। Στη στήλη αυτή είναι χαραγμένα τα ονόματα πολεμιστών που έπεσαν κατά την κατάληψη των Γερονθρών από τους Σπαρτιάτες (800 - 750 π।Χ।)। Η στήλη υπολογίζεται ότι χαράχτηκε κατά το 600 - 550 π।Χ। όταν οι Γερόνθραι ήταν πια Σπαρτιατική αποικία, ως φόρος τιμής στους πεσόντες ήρωες। Αυτοί είναι (όπως αναγράφονται):
" ΘΑΛΙΑΧΟΛΑ
ΑΡΧΙΜΑΞ
ΑΝΧΙΒΙΟΣ
ΑΡΙΣΤΟΜΑΧΙΔΑΣ
FΙΩΝ
ΦΕΙΔΙΧΟΣ
ΤΙΜΟΔΑΜΟΣ
ΑΡΧΙΑΣ"



Άλλα αξιόλογα στοιχεία του Ναoού του Αγ। Ιωάννη του Χρυσοστόμου είναι και οι εντοιχισμένες τοιχογραφίες του।(Οι τοιχογραφίες είναι μεταγενέστερες της ανέγερσης του ναού, και πιθανόν να έχουν γίνει σε δύο στρώσεις)। Μία από αυτές είναι μια εξαιρετική, σπάνια απεικόνιση του Αγίου Γεωργίου," ... μελαμψός νέος σε βαθυκύανον κάμπον, ...έφιππος και στεφηφόρος, φέρων μικρά, στρογγύλη ασπίδα..."। Οι πρώτες τοιχογραφίες χρονολογούνται, κατά τον ΙΓ' - ΙΔ΄ αιώνα, ενώ αυτή που απεικονίζει τον ιδιοκτήτη (δεύτερο κτήτορα) του ναού, ιερέα και χαρτοφύλακα Χριστόφορο Κοντολέων, ("...ασκεπήν, σε στάση δεήσεως προς τον Ιησού..."), χρονολογείται αργότερα, καθώς αναγράφει το έτος θανάτου του Κοντολέοντος , ήτοι " από κτίσεως κόσμου χρονολογίαν 6958", δηλαδή το 1450 μ।Χ। ( συγκεκριμένα, στις 5 Ιανουαρίου)।

Η μνήμη του Αγίου Ιωάννου του Χρυσοστόμου εορτάζεται κάθε χρόνο στις 13 Νοεμβρίου, οπότε γίνεται και Θεία Λειτουργία στον ομώνυμο Ναό.

Λίγα λόγια για το βιογραφικό του Αγίου:

Ο Ιωάννης ο Χρυσόστομος, γνωστός και ως Ιωάννης της Αντιόχειας, είναι Άγιος, Πατέρας και ιεράρχης της Ορθοδόξου Εκκλησίας. Γεννήθηκε στην Αντιόχεια της Μικράς Ασίας μεταξύ 344 και 354. Έδρασε στην ίδια πόλη, αλλά και την Κωνσταντινούπολη και τελικά εκοιμήθη εκδιωγμένος από την αυτοκρατορική αυλή το 407, λόγω του αυστηρού ελέγχου που της ασκούσε. Ο ίδιος συγκαταλέγεται ανάμεσα στις κορυφαίες εκκλησιαστικές προσωπικότητες, ένεκα του αξεπέραστου χαρίσματός του στην ομιλία. Διετέλεσε επίσης επίσκοπος Κωνσταντινουπόλεως, όπου διακρίθηκε για το σπουδαίο ποιμαντικό και φιλανθρωπικό έργο που διενήργησε. Τελικά αναδείχτηκε ως ένας από τους πλέον λαοφιλείς ιεράρχες, εξ ου και σήμερα θεωρείται άγιος από την Λουθηρανική και την Αγγλικανική εκκλησία, ενώ κατατάσσεται στους μεγάλους πατέρες της Ορθόδοξης και της Καθολικής Εκκλησίας, αφήνοντας πίσω σπουδαίο, ανεκτίμητο και διαχρονικό συγγραφικό έργο, που αγκαλιάζει όλο το φάσμα των ποιμαντικών και θεολογικών ζητημάτων της εκκλησίας.

Φωτογραφίες: Χ.Ζάχος, http://www.geraki.info/ , Βικιπαίδεια

Πηγές κειμένου: " Ιστορία του Γερακίου" - Τάσου Αθ. Γριτσόπουλου,

http://www.geraki.info/

Α. Σαράντη - Θ. Σταματόπουλος

Αρματροχιές στην περιοχή των Γερονθρών (Αραμπάδες)

Πολλά απομεινάρια ιχνών από τροχιές (αρματροχιές ή αμαξοτροχιές κατά την αρχαία ορολογία) αμαξών χαραγμένες στο βραχώδες έδαφος στις παρυφές της Καρίτσας, μαρτυρούν την ύπαρξη ενός πυκνού μεταφορικού οδικού δικτύου να διέρχεται από την περιοχή της στην αρχαιότητα. Θεωρείται ότι αυτοί οι πρώτοι δρόμοι συνέδεαν την Καρίτσα και τα γύρω χωριά με την αρχαία πόλη του Μαριού (σήμερα κοντά στο Μαρί) και με την υπόλοιπη Κυνουρία. Κόμβος του δικτύου στην ανατολική Λακωνία ήταν οι αρχαίες Γερόνθρες (σημερινό Γεράκι). Πολύχρονες έρευνες αποκαλύπτουν ότι οι δρόμοι αυτοί αποτελούσαν κομμάτι ενός πολύπλοκου δικτύου οδών μεταφοράς σε όλη την Πελοπόννησο και την ηπειρωτική Ελλάδα. Ο Δρ. Γιάννης Α. Πίκουλας, καθηγητής του Πανεπιστημίου Θεσσαλίας (Βόλος: Τμήμα ΙΑΚΑ), ειδικός διεθνώς σε θέματα αρχαίας οδικής επικοινωνίας, εμπλέκεται με την επιτόπια έρευνα και την επισήμανση ιχνών σε όλη την Ελλάδα των αρχαίων αυτών αμαξιτών οδών. Η έρευνα στη Λακωνία ξεκίνησε στις αρχές της δεκαετίας του 1980. Το 2008 έγιναν και πάλι αυτοψίες για επιβεβαιώσεις και το κυριότερο για την ηλεκτρονική καταγραφή των οδών με GPS. Σύντομα αναμένεται το βιβλίο του με τίτλο ¨ΤΟ ΟΔΙΚΟ ΔΙΚΤΥΟ ΤΗΣ ΛΑΚΩΝΙΚΗΣ¨.

Numerous cart road remnants carved into the rocky terrain on the outskirts of Karitsa bear witness to a busy transport system of roads passing through the area in ancient times. It is believed that these early roads connected Karitsa and surrounding villages with ancient Marios (in the vicinity of present-day Mari) as well as with the rest of Kynouria. The hub of the network in eastern Lakonia was ancient Geronthres (present-day Geraki). Research over many years reveals that these roads were part of an elaborate network of transport routes throughout the Peloponnese and mainland Greece. Professor Dr. Yanis A. Pikoulas (University of Thessaly, Volos:Dept HASA), a world authority on ancient road transport, has been involved in field study throughout Greece, tracing the tracks of the remnants of this ancient road system. His research in Lakonia began in the early 80s. During 2008, additional fieldwork was conducted for verification purposes, but more so to record the routes electronically using GPS. His book entitled “The Road Network of Lakonike” (in Greek) is forthcoming in 2010.

Πηγή: http://southernparnon.site50.net/karitsa/readings/ancient_cart_roads/

φωτό: Θ. Σταματόπουλος

ΒΥΖΑΝΤΙΝΟ ΜΟΥΣΕΙΟ ΣΤΟ ΓΕΡΑΚΙ

Αίτημα πολλών χρόνων ήταν η δημιουργία ενός Βυζαντινού Μουσείου στο Γεράκι।
Είναι γνωστό ότι το Γεράκι ειναι μοναδικό για την ιστορία του και κυρίως για τις Βυζαντινές εκκλησίες (13ου έως 17ου αι), εντός αλλά και εκτός του Κάστρου। Τις εκκλησίες αυτές κοσμούν σπάνιες, μοναδικές τοιχογραφίες, όπως η "Μάχη της Ιεριχούς" και η "Οσία Μαρία η Αιγυπτία" ।(Αντίγραφο τμήματος της τελευταίας υπάρχει στο Βυζαντινό Μουσείο της Αθήνας)।
Οι λοιποί Βυζαντινοί θησαυροί, όμως βρίσκονταν εκτός Γερακίου, καθώς δεν υπήρχε χώρος να τους φιλοξενήσει। Επιτέλους, η στιγμή έφθασε, καθώς ο χώρος αυτός θα είναι ο 1ος όροφος του Ρελλείου Παρθεναγωγείου, αφού συντηρήθηκε και ανακαινίσθηκε। Η Δημοτική Αρχή, για μήνες προσπαθούσε, ώστε να εγκριθεί από την περιφέρεια και από τις αρμόδιες επιτροπές η παραχώρηση του χώρου, από τον Δήμο στην 5η Εφορεία Βυζαντινών Αρχαιοτήτων, ώστε να εγκατασταθεί και να λειτουργήσει το Βυζαντινό Μουσείο। Ο δήμαρχος Γερονθρών, κος Φίλιππος Πήλιουρας, με χαρά και ανακούφιση , μας ανακοίνωσε ότι η πρόταση εγκρίθηκε, και το Γεράκι και η περιοχή των Γερονθρών θα έχει επιτέλους το Μουσείο που αξίζει! Εξέφρασε την ελπίδα, επίσης, ότι αυτό θα γίνει πριν το Φθινόπωρο।
Ο κάτω όροφος του Ρελλείου, όπως έχουμε αναφέρει, θα φιλοξενήσει τη βιβλιοθήκη। Για το σκοπό αυτό, θα παραχωρηθεί η χρήση του στον Πολιτιστικό Σύλλογο, ώστε να την εγκαταστήσει και να φροντίσει για τη λειτουργία της, όπως έχει ξεκινήσει άλλωστε!

Ο ΕΟΡΤΑΣΜΟΣ ΤΟΥ ΑΓΙΟΥ ΓΕΩΡΓΙΟΥ ΣΤΟ ΚΑΣΤΡΟ ΤΟΥ ΓΕΡΑΚΙΟΥ

Όπως κάθε χρόνο στις २३ Απρίλη (άλλες φορές τη Δευτέρα του Πάσχα), έτσι και εφέτος εορτάσθηκε η μνήμη του Αγίου Γεωργίου, πολιούχου του Φράγκικου κάστρου του Γερακίου, που αποτελεί το κόσμημα της περιοχής। Ο ομώνυμος , τρίκλιτος ναός , σε ρυθμό θολωτής βασιλικής, με νάρθηκα και τοιχογραφίες του 13ου αιώνα, στο πιο ψηλό σημείο αποτελεί την καρδιά του κάστρου, αφιερωμένος σε έναν ιδιαίτερα δημοφιλή Άγιο, έχει δώσει το όνομά του σε αυτό καθώς οι ντόπιοι δεν το αποκαλούν "Κάστρο", αλλά "Αη-Γιώργη"!
Αδιαμαρτύρητα λοιπόν οι πιστοί κάθε ηλικίας ανεβαίνουν το μονοπατάκι, κουβαλώντας τις πασχαλιάτικες λαμπάδες τους, τα τάματά τους, τον άρτο κλπ, αλλά και το φαγητό τους και πολλές φορές τα μουσικά τους όργανα, καθώς μετά τη λειτουργία, τα ερείπια και ο ουρανός, αποτελούν τον καλύτερο χώρο για πικ-νικ, ενώ ο προαύλιος χώρος του ναού, γύρω από το κυπαρίσσι προσφέρεται για χορό। Από τα παλιά τα χρόνια, το καλύτερο πανηγύρι στο Γεράκι ήταν "του Αη-Γιωργιού": Στη φύση, στην εκκλησία, στα ερείπια। Και τους Αγίους, ειδικά τους νέους και ενδόξους, έτσι τους τιμά ο λαός: Με λατρεία, αλλά και φαγητό και γλέντι! Αυτή είναι η Ελλάδα εξάλλου!
Οι επισκέπτες και πιστοί ήταν πολλοί για μια ακόμη φορά, και είχαν κατακλύσει τον προαύλιο, αλλά και τον γύρω χώρο του ναού, όσο ο παπάς και η χορωδία με τους ψάλτες έψελναν τους ύμνους। Μαζί μαθητές και καθηγητές: του Γυμνασίου και του Λυκείου Γερακίου, που έφτασε με २ πούλμαν, καθώς και του 1ου Γυμνασίου Χαλανδρίου (άλλο ένα πούλμαν), που πραγματοποιούσε 2ήμερη εκδρομή στη Λακωνία। Όσοι ήρθαν για 1η φορά, έμειναν με τις καλύτερες εντυπώσεις, κυριολεκτικά με το στόμα ανοικτό, και έφυγαν με την ευχή να επιστρέψουν σύντομα! Μαζί και ένας νεαρός Ισπανός βιολόγος (φυσιοδίφης), που έφτασε πεζός, για να μελετήσει τη σπάνια (ενδημική) χλωρίδα της περιοχής!

Μια φορά το χρόνο, λοιπόν, το κάστρο ζωντανεύει! Πλήθος κόσμου ανεβαίνει το μονοπατάκι, που ξεκινάει από την κάτω είσοδο (ναός Αγίας Παρασκευής), και φτάνει στο κάστρο με τα τείχη, αφού προσπεράσει, ανεβαίνοντας τα ερείπια ναών και οικιών, απομεινάρια μιας ένδοξης εποχής, που ξεκινάει 800 χρόνια πριν (με την έλευση των Φράγκων) και τελειώνει πολύ αργότερα, την περίοδο της Τουρκοκρατίας। Μιας εποχής με βασιλιάδες και ιππότες, που κατακτούσαν τόπους και υπεράσπιζαν βασίλεια...
Φράγκοι, Βενετοί και Βυζαντινοί περνούσαν το ίδιο μονοπάτι, πεζή ή με τα άλογά τους, ώστε να φτάσουν στις επάλξεις, και να αγναντέψουν।Την ίδια θέα, που αντικρύζει και σήμερα ο επισκέπτης, και που αποζημιώνει και με το παραπάνω τον κόπο της ανάβασης: Απ΄την παρυφή του Πάρνωνα, απέναντι ο επιβλητικός Ταΰγετος, και ότι υπάρχει ανάμεσά τους: Ολόκληρος ο Λακωνικός κάμπος,με ελιές, πορτοκαλιές, σχίνους, φρύγανα και κυπαρίσια, που διαρρέεται από τον ποταμό Ευρώτα। Το Ταίναρο και η μία πλευρά του Κάβου Μαλιά, να αγκαλιάζουν τη θάλασσα:Το Λακωνικό κόλπο που λάμπει με το φως του ήλιου, ενώ όταν η ατμόσφαιρα δεν περιέχει υγρασία, διακρίνονται πεντακάθαρα και τα πλεούμενα। Και σε όλα αυτά, διάσπαρτοι οι οικισμοί και τα χωριά με πρώτο το Γεράκι, τη μητρόπολη, ακριβώς στα πόδια του κάστρου, το οποίο αν και είναι αμφιθετρικά χτισμένο στις πλαγιές ενός λόφου, φαίνεται επίπεδο! (κάτοψη)। Περιμετρικά, τα υπόλοιπα κάστρα: Ο Μυστράς, η Μονεμβασιά, ο Πασσαβάς.॥,να συνεπιβλέπουν την περιοχή και να επικοινωνούν μεταξύ τους, αλλά και με τα υπόλοιπα κάστρα, ώστε τα νέα να μεταδίδονται ( με φρυκτωρίες) ακόμα και από την Κωνσταντινούπολη। Αυτός ήταν άλλωστε ο ρόλος τους και η θέση τους στρατηγικής σημασίας και προσεκτικά επιλεγμένη! Περπατώντας κανείς προς την ανατολική και βόρεια πλευρά του κάστρου, μπορεί να δει την Τσακωνιά (ανατολικές πλαγιές του Πάρνωνα), και το Μυρτώο πέλαγος!

Μερικά ιστορικά στοιχεία για το κάστρο, που περιέχονται, μεταξύ άλλων, στην ιστοσελίδα του Συνδέσμου Γερακιτών Αττικής: http://www.geraki.info/

Φραγκοκρατία। Μετά την άλωση της Κωνσταντινουπόλεως από τους Λατίνους σταυροφόρους το 1204 μετά Χριστόν, οι Φράγκοι έγιναν κύριοι εκτός άλλων περιοχών και της Πελοποννήσου, του Μορέως, όπως ονομάζετο τότε, την οποίαν διήρεσαν σε δώδεκα μεγάλες βαρονίες και τοπαρχίες. Μία απ΄αυτές ήταν και το Γεράκι μαζί με την περιοχή του όπου ανέλαβε επικεφαλής ο Γάλλος βαρόνος Guy de Nivelet, ο οποίος το 1209, έκτισε εκεί το Κάστρο που σώζεται μέχρι σήμερα. Αλλά ο τόπος αυτός μαζί με το Κάστρο μόνον 50 χρόνια παρέμεινε στα χέρια των Φράγκων, διότι το 1262 αναγκάσθηκαν να το παραδώσουν στους Βυζαντινούς μαζί με τα κάστρα της Μονεμβασίας, του Μυστρά και της Μάνης για την απελευθέρωση του Γουλιέλμου Βιλλεαρδουΐνου και των άλλων βαρόνων και ιπποτών, οι οποίοι στη μάχη της Πελαγονίας το 1259 είχαν συλληφθεί αιχμάλωτοι από τους Βυζαντινούς.

Επίσης, πολλά στοιχεία για την ιστορία του Γερακίου, και του κάστρου υπάρχουν στο βιβλίο: "Ιστορία του Γερακίου", του Τάσου Αθ। Γριτσόπουλου, έκδοση του Συνδέσμου Γερακιτών Αττικής,1982

ΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ ΠΟΥΛΙΤΣΑΣ (1881 - 1968)

O Παναγιώτης Πουλίτσας (Γεράκι Λακωνίας 1881 - Αθήνα 16 Ιανουαρίου 1968), υπήρξε ανώτατος δικαστικός, Ακαδημαϊκός και προσωρινός πρωθυπουργός της Ελλάδας.

Σπούδασε νομικά στο πανεπιστήμιο της Αθήνας και αφού άσκησε το επάγγελμα του δικηγόρου επί 5 χρόνια, διορίστηκε κατόπιν διαγωνισμού το 1907 δικαστής, υπηρετώντας αρχικά ως πρωτοδίκης και στη συνέχεια ως εφέτης σε διάφορες ελληνικές πόλεις.

Συμπλήρωσε τις νομικές σπουδές του στο πανεπιστήμιο του Βερολίνου και κατόπιν υπηρέτησε στη Θεσσαλονίκη και στα Ιωάννινα. Έγινε στη συνέχεια πρόεδρος πρωτοδικών στην Αθήνα και το 1932 διορίστηκε σύμβουλος Επικρατείας, ενώ το 1943 έγινε πρόεδρος του Συμβουλίου της Επικρατείας, θέση που κράτησε ως το 1951.

Στις πρώτες μετά την απελευθέρωση βουλευτικές εκλογές του 1946 και ως τη σύγκληση της βουλής, διετέλεσε πρόεδρος της κυβέρνησης που συγκροτήθηκε και που στηριζόταν από τα ηγετικά στελέχη του Λαϊκού κόμματος. Η πρωθυπουργία αυτή διάρκεσε μόλις 14 ημέρες (4 έως 18 Απριλίου 1946).
Πέντε χρόνια αργότερα ο Παναγιώτης Πουλίτσας εξελέγη βουλευτής Αθήνας στις εκλογές του 1951 με το κόμμα του Ελληνικού Συναγερμού.

Ήταν μέλος της Ακαδημίας Αθηνών από το 1947 και έγινε πρόεδρός της το 1957. Υπήρξε και πρόεδρος της Φιλεκπαιδευτικής Εταιρείας καθώς και της Εταιρείας Βυζαντινών σπουδών. Δημοσίευσε σε διάφορα επιστημονικά περιοδικά νομικές μελέτες και έγραψε το βιβλίο "Σχέσεις Πολιτείας και Εκκλησίας".

Έχει τιμηθεί με τον Μεγαλόσταυρο του Τάγματος του Φοίνικος και διακρίθηκε γενικά για το ήθος του, την ακεραιότητά του και την αυστηρή του αντικειμενικότητα.

Πέθανε στην Αθήνα, στις 17 Ιανουαρίου 1968, από ανακοπή καρδιάς . ( εφημερίδα "Μακεδονία")

ΠΗΓΗ: Wikipedia (Βικιπαίδεια)